ابزارهای حاکمیتی درخدمت نهضت قرآنی

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، قرآن برای هدایت بشریت بر پیامبر رحمت نازل شد و این هدایت عام، شمولی همگانی دارد؛ نه وابسته به نژاد خاصی است و نه برای یک جنسیت. با این حال در این سال‌هایی که از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران گذشته، زنان گوی سبقت را در حرکت‌های قرآنی در کشور از مردان ربوده‌اند. در سال‌های ابتدایی دهه 60 وقتی مسابقات قرآن برگزار می‌شد، جایی برای زنان درنظر گرفته نمی‌شد اما خیلی زود، زنان در این عرصه هم توانستند جایگاه خود را بیابند. بارها و بارها به نقل از مسئولان فرهنگی عنوان شده که حدود 70 تا 80 درصد حفظان قرآن کریم در ایران، زن هستند. درچنین وضعیتی لازم است میدانداری برخی فعالیت‌های قرآنی به بانوان سپرده شود، آن‌چنان‌که  هیئت اندیشه ورز بانوان قرآنی با چنین رویکردی در استان‌ها فعالیت دارد. افزون بر این، نشست‌های هم‌اندیشی با حضور بانوان موثر قرآنی یکی از سیاست‌های جدی سازمان تبلیغات اسلامی برای پیشبرد طرح‌های قرآنی است. 

حجت‌الاسلام محمد قمی، رییس سازمان تبلیغات اسلامی و رئیس شورای توسعه فرهنگ قرآنی، در نشست هم‌اندیشی فعالیت‌های حفظ قرآن که روز شنبه 22 آذر 1404 با حضور جمعی از بانوان حافظ، در محل سازمان دارالقرآن الکریم و به مناسبت ولادت حضرت فاطمه زهر سلام‌الله علیها و روز زن در محل سازمان دارالقرآن الکریم برگزار شد، نکاتی مهم درباره جایگاه بانوان در ساحت قرآن مطرح کرد که مرور آن در این فرصت، خالی از لطف نیست.

زنان رهبر هستند
روز میلاد صدیقه طاهره(س)، روز زن و مادر، بسیار حیاتی و سرنوشت‌ساز است و نقش مادر در تکوین یک جامعه خوب، نشان‌دهنده‌ اهمیت پررنگ خانواده است. خود این روز در مکتب حضرت امام خمینی(ره) که حق حیات معنوی بر گردن همه‌ ما دارند از ارزشمندیِ ویژه‌ای برخوردار است. ایشان واقعاً زنان را رهبر می‌دانستند و این نگرش متعالی و راهبردی ناشی از عمق اسلام‌شناسی ایشان است و قابل ردیابی در مبانی و اصول مکتبی است که چنین نهضت بزرگی را برای تعیین سرنوشت متفاوت بشریت رقم زد.
 
یک سرمایه بزرگ برای جامعه
در مورد نهضت حفظ قرآن، ما صادقانه این مسئولیت را جدی گرفتیم، اما ستون فکری ما، ملهم از اندیشه قرآنی امام (ره)، این است که مؤثرترین عنصر در تحقق نهضت حفظ قرآن، خود مردم به طور خاص بانوان و به طور اخص بانوان حافظ قرآن هستند. راه اداری، نظامات بروکراتیک، استخدام و حقوق دادن، راه حل اصلی این مسئله نیست و به جایی نمی‌رسد. وجود بانویی که حامل و حافظ قرآن است، یک سرمایه بزرگ برای جامعه محسوب می‌شود و باید آن را مغتنم شمرد. در نگاه مکتب امام، جریان‌سازی، حرکت اجتماعی و متلاطم کردن اقیانوس حتماً توسط بانوان فرهیخته قرآنی می‌تواند اتفاق بیفتد و نهضت حفظ قرآن می‌تواند یک رکن حرکت جامعه‌پردازانه باشد.
 
یک کارزار سرنوشت‌ساز
جامعه امروز درگیر نبرد است. دشمن که در جنگ نظامی موفق نشده به جنگ تبلیغاتی روی آورده و سراغ دل‌ها و ذهن‌ها آمده است؛ اینجا یک کارزار سرنوشت‌ساز در میان است. ما نباید به دفاع و رویکرد تدافعی بسنده کنیم بلکه باید تهاجم داشته باشیم. در این مکتب مشخص است که تا کار جبهه‌ای انجام نشود و مردم به میدان نیایند، تفاوتی اتفاق نمی‌افتد. اگر پیشران، پرچمدار و پیشتاز این حرکت جبهه‌ای بانوان قرآنی و خصوصاً حافظان قرآن باشند، این جبهه حفاظت در این نبرد پیچیده، تو در تو و چندلایه تبلیغاتی شکل خواهد گرفت.

 باید انگیزه ایجاد کرد
همه ابزارهای حاکمیتی باید در خدمت نهضت قرآنی قرار گیرند. ما در سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان دارالقرآن الکریم، شورای توسعه فرهنگی قرآنی و دیگر بخش‌های مرتبط با سازمان، با افتخار خادم شما هستیم و بنا داریم که کوتاهی نکنیم؛ اما این امر به سرانجام نمی‌رسد مگر با انواع مشارکت و تجمیع دیگر ظرفیت‌ها و دیگر دستگاه‌ها. هدف این است که فعالیت‌های قرآنی مردمی شود و حفاظی که بهره‌مندی ذاتی از قرآن دارند در خانواده و محیط پیرامون خود پرتو افکنند و عنصر موثری در این نبرد پیچیده و فضای اجتماعی باشند. وظیفه دستگاه حکومتی در ابتدا رفع موانع است و سپس تسهیل و حمایت.
ما باید به طور جدی به این سوال فکر کنیم که چطور می‌توان انگیزه ایجاد کرد؟ بهره‌گیری از سرمایه‌های رسانه‌ای، ساخت انیمیشن قرآنی جدی‌تر، استفاده موثر از هوش مصنوعی برای تسهیل حفظ قرآن، نمادپردازی و نشر المان‌های قرآنی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های جمعیتی و... همگی پیشنهادات خوبی هستند که حاکمیت باید به تسهیل آن‌ها کمک کند.
 
بهره‌مندی از نور قرآن با جهاد تبیین
آنچه باعث فراگیر شدن و بهره‌مندی از نور قرآن می‌شود – چه در حوزه معارف و چه در وادی حفظ – جهاد تبیین است. در این زمانه، حقیقت تبیین، چه بسا خود قرآن و صد البته حاملان و حافظان قرآن است. حافظ قرآن باید در مواجهه با مسائل روز، بجا و به‌هنگام موضع‌گیری موثر رسانه‌ای و تبلیغی داشته باشد و حکمت و معارف الهی را از منظر قرآن روشن کند. ارتباط با بانوان حافظ قرآن در جهان اسلام، کاری مهم و ضروری است و نباید ارتباطات را محدود به داخل کشور کرد.
ما خادم شما هستیم. ایده‌هایی که در فضای حفظ وجود داشته و تجربه‌های جهانی و فناوری‌های به‌کار گرفته شده، تجمیع شده و در اختیار قرار می‌گیرد؛ اما باید متناسب با زیست‌بوم فرهنگی استانی و ملی، ایده‌های شما پشتیبانی شود. با وجود محدودیت‌های مالی، بضاعت هرچه هست باید با اشتیاق و افتخار و تغییر روش‌ها و نگرش‌ها در اختیار قرار بگیرد. شما باید پرچمداری این نهضت بزرگ مردمی و متلاطم کردن اقیانوس را بر عهده بگیرید، دیده‌پرداز و جلودار باشید.

ایجاد نهضت قرآنی بانوان
نفیسه حبیبی، مسئول امور بانوان سازمان دارالقرآن الکریم: با توجه به تأکیدات مقام معظم رهبری نسبت به اهمیت جایگاه ویژه خانواده در تحقق تمدن اسلامی، سازمان دارالقرآن الکریم اهتمام ویژه‌ای به این موضوع با محوریت کنشگری بانوان با توجه به رسالت‌های قرآنی داشته و دارد.
به همین منظور در امتداد فعالیت هیئت اندیشه‌ورز بانوان قرآنی که چند سال پیش با همت فعالان قرآنی شکل گرفت و با فراز و نشیب‌هایی همراه بود، «نهضت قرآنی بانوان» به طور رسمی شروع به فعالیت کرد. در همین راستا از ابتدای سال ۱۴۰۳ جلسات مشورتی با نخبگان قرآنی برگزار شد که منجر به تهیه محتوا و ادبیات‌سازی پیرامون این موضوع با توجه به تجربیات سال‌های گذشته شد. همچنین با توجه به آسیب‌های دوران کرونا، نیاز بود شبکه کنشگران قرآنی در حوزه بانوان احیا شود که به همین منظور، با انتخاب و نهایی کردن اعضای شورای راهبری نهضت قرآنی بانوان طی فرایندهای لازم، جهاد تبیین و گفتمان‌سازی مفاهیم محوری قرآنی کریم در بستر خانواده و خویشاوندان و امتداد اجتماعی آن به عنوان مأموریت اصلی و اهتمام در نقش‌آفرینی هم راستا با نهضت ملی «زندگی با آیه‌ها» به عنوان راهبرد اصلی این نهضت جهت اعتلای خانواده و سبک زندگی قرآنی در دستور کار قرار گرفت.