اهل‌بیت (ع)، زبان مشترک شیعه و اهل سنت

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، گاهی وحدت را نه در تریبون‌ها و همایش‌ها، بلکه باید در یک مجلس ساده مولودی، میان چند بیت شعر و حتی در عشق به اهل بیت می‌توان جستجو کرد؛ جایی که نام امام حسین(ع) دیگر متعلق به یک مذهب نیست و محبت اهل‌بیت(ع) به زبان مشترک مسلمانان تبدیل می‌شود.

مهدی برکند، روحانی شیعه ساکن بیجار که سال‌هاست با مردم و علمای اهل سنت در ارتباط است، از تجربه‌هایی می‌گوید که به باور او نشان می‌دهد اشتراکات شیعه و اهل سنت بسیار عمیق‌تر از آن چیزی است که گاهی در گفت‌وگوهای رسمی دیده می‌شود؛ اشتراکاتی که اگر بیشتر شناخته و روایت شوند، می‌توانند به جای تفاوت‌ها، پایه گفت‌وگوی دو جامعه قرار گیرند.

وحدت، یک مناسبت تقویمی نیست
برکند معتقد است وحدت نباید تنها به یک ماه یا یک مناسبت محدود شود؛ به‌ویژه در کردستان که شیعه و اهل سنت سال‌هاست در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند و ارتباطات اجتماعی میان آنها بخشی از زندگی روزمره مردم است.

او می‌گوید: «ما نباید فقط در ماه ولادت پیامبر(ص) یادمان بیفتد که باید کنار هم باشیم. اگر در طول سال کارهای وحدت‌آفرین اتفاق بیفتد، در مواقع حساس هم مردم طبیعی‌تر و راحت‌تر در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.»

از نگاه این روحانی شیعه، وحدت زمانی ریشه‌دار می‌شود که از مناسبت‌ها فراتر برود و در میان مردم، علما، مسئولان، مجالس و برنامه‌های مختلف جریان داشته باشد.

اهل‌بیت(ع)، عشقی مشترک میان شیعه و اهل سنت
وقتی صحبت از اشتراکات شیعه و اهل سنت به میان می‌آید، برای برکند نخستین نقطه، محبت به پیامبر(ص) و اهل‌بیت(ع) است؛ محبتی که به گفته او در سال‌های حضورش در کردستان، بارها آن را از نزدیک دیده است.

او که حدود ۱۰ سال است در استان کردستان زندگی می‌کند، روایت می‌کند: «من محبت مردم این منطقه نسبت به پیامبر(ص) و اهل‌بیت(ع) را به چشم دیده‌ام. حتی بارها از برخی اهل سنت شنیده‌ام که می‌گفتند شما شیعیان تصور می‌کنید اهل‌بیت فقط متعلق به شما هستند، در حالی که اهل‌بیت برای ما هم هستند.»

به باور برکند، این محبت صرفاً یک علاقه ظاهری نیست، بلکه در باور دینی بسیاری از مردم اهل سنت جایگاهی جدی دارد؛ موضوعی که خودش نمونه‌ای روشن از اشتراکات اعتقادی دو مذهب است.

وقتی یک شعر، روایتگر وحدت شد
برای توضیح این محبت، برکند به خاطره‌ای از یکی از مجالس مولودی در روستاهای اطراف بیجار برمی‌گردد؛ مجلسی که در آن، او تنها روحانی شیعه حاضر در میان ده‌ها ماموستا و مردم اهل سنت بود.

قرار بود شاعری در مدح پیامبر(ص) شعر بخواند. شاعر که متوجه حضور یک روحانی شیعه در مجلس شده بود، پس از قرار گرفتن پشت تریبون، شعری درباره امام حسین(ع) خواند و آن را به برکند هدیه کرد. اما ماجرا برای او به همین‌جا ختم نشد.
ماموستایی که پس از شاعر پشت تریبون رفت، با لحنی گلایه‌آمیز اما صمیمی خطاب به او گفت: «چرا این شعر را فقط به حاج‌آقا هدیه کردی؟ امام حسین(ع) عشق همه ماست؛ چرا شعر را به همه ما هدیه نکردی؟»
برکند می‌گوید همین واکنش برایش یکی از ماندگارترین تصاویر از محبت اهل سنت به اهل‌بیت(ع) شد. ماموستا در ادامه برای حاضران توضیح داده بود که امام حسین(ع) تنها متعلق به شیعیان نیست و اهل سنت نیز برای فرزند پیامبر(ص) احترام و محبت ویژه‌ای قائل هستند.

«آن حرف برای من خیلی زیبا بود؛ چون نشان می‌داد محبت به امام حسین(ع) برای او صرفاً یک محبت ظاهری نبود، بلکه بخشی از باور دینی‌اش بود.»

اشتراکاتی که گاهی خودمان هم نمی‌شناسیم
برکند معتقد است بخش مهمی از فاصله‌هایی که گاهی میان دو جامعه ایجاد می‌شود، نه از اختلاف واقعی، بلکه از نشناختن اشتراکات ناشی می‌شود.
او می‌گوید: «بسیاری از روایاتی که در منابع شیعه وجود دارد، در منابع اهل سنت نیز آمده است و اگر روحانیون و سخنرانان به این اشتراکات توجه کنند، می‌توانند از آنها برای تقویت وحدت استفاده کنند.»

به باور او، این موضوع به‌ویژه در رسانه‌های عمومی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند: «اگر یک روحانی شیعه درباره پیامبر(ص) صحبت می‌کند، می‌تواند از روایات مشترک میان شیعه و اهل سنت استفاده کند و حتی آدرس منابع اهل سنت را هم ذکر کند. این کار خیلی زیباست و نشان می‌دهد که ما در بسیاری از مسائل، منابع و باورهای مشترک داریم.»

برکند معتقد است در کردستان که موضوع وحدت حساسیت و اهمیت بیشتری دارد، باید این اشتراکات با دقت بیشتری روایت و به مردم معرفی شوند؛ چراکه گاهی یک روایت مشترک می‌تواند بیشتر از ده‌ها سخنرانی، دو جامعه را به شناخت متقابل نزدیک کند.

مهدویت؛ یک اشتراک دیگر
یکی دیگر از موضوعاتی که این روحانی شیعه به عنوان نمونه‌ای از اشتراکات اعتقادی مطرح می‌کند، مسئله مهدویت است.
او می‌گوید: «گاهی وقتی برخی از این اشتراکات را برای دوستان اهل سنت بیان می‌کنم، خودشان تعجب می‌کنند که این روایت یا این اعتقاد در منابع آنها نیز وجود دارد.»

از نگاه برکند، بسیاری از روایات مربوط به امام مهدی(عج) در منابع هر دو مذهب نقل شده و همین اشتراکات می‌تواند زمینه‌ای برای گفت‌وگوی بیشتر میان شیعه و اهل سنت باشد.

شناخت؛ سدی در برابر سوءتفاهم‌ها
برای برکند، وحدت بدون شناخت متقابل دوام چندانی نخواهد داشت. او تأکید می‌کند اگر شیعه و اهل سنت فقه، منابع و دیدگاه‌های یکدیگر را بهتر بشناسند، بخش قابل توجهی از سوءتفاهم‌ها از میان می‌رود.

«گاهی مطالبی را برای دوستان اهل سنت نقل می‌کنم که خودشان از وجود آن در منابع شیعه و اهل سنت تعجب می‌کنند. این نشان می‌دهد که اگر شناخت بیشتر شود، اشتراکات بسیار زیادی پیدا می‌کنیم.»

او معتقد است مسیر گفت‌وگوی شیعه و اهل سنت نباید از برجسته کردن تفاوت‌ها آغاز شود، بلکه بهتر است از همان نقاط مشترکی شروع شود که هر دو جامعه به آن باور دارند: «باید به جای اینکه همیشه روی تفاوت‌ها تمرکز کنیم، اشتراکاتمان را بشناسیم و آنها را به مردم معرفی کنیم.»

اگر پیامبر(ص) امروز در میان ما بود
وقتی صحبت به مطالبه پیامبر اکرم(ص) از امت اسلامی در شرایط امروز می‌رسد، پاسخ برکند کوتاه است: وحدت.
او می‌گوید: «اگر پیامبر(ص) امروز در میان ما بودند، قطعاً وحدت را از ما می‌خواستند؛ خصوصاً در این برهه حساس، وحدت یکی از مهم‌ترین نیازهای امت اسلامی است.»

از نگاه او، پیامبر(ص) مسلمانان را به ایستادن در کنار یکدیگر فرامی‌خواندند؛ مسلمانانی که با وجود تفاوت‌های مذهبی، در برابر دشمن مشترک، یک پیکر واحد باشند.

«پیامبر(ص) از ما می‌خواستند یک ید واحده در برابر دشمنان اسلام باشیم و مسلمانان با وجود تفاوت‌های مذهبی، در برابر دشمن مشترک در کنار یکدیگر قرار بگیرند.»

«امت احمد»؛ یک پیام برای همه مسلمانان
برای برکند، اگر قرار باشد «امت احمد» فراتر از یک جشن و مناسبت دیده شود، باید به یک پیام تبدیل شود؛ پیامی که مخاطب آن تنها حاضران یک مراسم نیستند، بلکه همه مسلمانان‌اند.

او می‌گوید: «اگر بخواهیم امت احمد را به عنوان یک پیام معرفی کنیم، به نظر من پیام آن این است که امت اسلامی یک ید واحده در برابر دشمنان دین و اسلام باشد.»

و شاید به همین دلیل است که برکند دوباره به همان نقطه آغاز برمی‌گردد؛ به وحدتی که برای ماندگار شدن، نباید فقط در یک ماه و یک مناسبت دیده شود.«اگر وحدت در طول سال در جامعه جریان داشته باشد، در زمان برگزاری چنین برنامه‌هایی نیز مردم و علما طبیعی‌تر در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. آنچه می‌تواند امت احمد را به یک پیام ماندگار تبدیل کند، این است که مسلمانان با وجود تفاوت‌های مذهبی، در کنار یکدیگر و در برابر دشمنان اسلام متحد باشند.»

جشن بزرگ مهمانی امت احمد 1 تا 8 شهریورماه همزمان با هفته وحدت در سراسر کشور درحال برگزاری است.